روش ها و رویکردهای نوین و پایدار در بیابانزدایی

استان خراسان جنوبی دومین استان بیابانی کشور است و این استان ۱۴ میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار عرصه منابع طیبعی دارد که از این میزان ۱۲ میلیون و ۹۸۹ هزار هکتار اراضی بیابانی است. ۱۳۰ هزار هکتار از وسعت آن را مختص به بیابان و کویرهای موجود در شهرستان فردوس است.

ویژگی عمده تمامی این ناحیه، تنک بودن پوشش گیاهی آن است که به ندرت بیش از یک سوم خاک را می¬پوشاند. با توجه به میزان بارش کم، درجه حرارت بالا و مساعد نبودن جنس خاک و شرایط طبیعی و جغرافیایی در شهرستان فردوس، امکان رویش هردرختی موجود نیست و آنچه هم وجود داشته در اثر عدم توجه از بین رفته و باعث گسترش شن¬زارها و کویرها گردیده است. یکی از مشکلات این مناطق جلوگیری از فرسایش خاک و مدیریت آبهای روان با بکار گیری پروژه های بیابان زدایی در این منطقه است. کاشت درختان و گیاهان مقاوم و متناسب با مناطق خشک، بارش باران مصنوعی، پخش سیلاب و پخش آب، تعادل دام و مرتع برای حفاظت از پوشش گیاهی موجود، بهره‌گیری از روش‌های کارآ در انباشتن آب باران و احیای شوره‌زارها را از جمله راهکارهای مقابله با بیابان‌زایی عنوان کرد. با توجه به میزان بارش کم، درجه حرارت بالا، جنس خاک و سایر شرایط طبیعی و جغرافیایی در شهرستان فردوس، پوشش گیاهی از نوع استپی است که بر حسب میزان رطوبت تغییر می‌کند. گونه های گیاهی مقاوم قابل رشد در این منطقه بسیار محدود بوده که از مهم‌ترین گیاهان استپی شهرستان می¬توان به: خارشتر، گون، گز، قیچ، تاغ، تریخ، اسپند و شورکده که اغلب از نوع گیاهان سازگار به شوری هستند. ویژگی عمده تمامی این ناحیه تُنُک‌بودن پوشش گیاهی آن است که به ندرت بیش از یک سوم خاک را می‌پوشاند. با دانستن این نکته که وسعت زیادی از مراتع و بیابان های شهرستان فردوس نیازمند احیا است، تاکنون با مشارکت سازمانهای ذیربط چندین طرح مرتع داری با هدف بیابان¬زدایی در شهرستان فردوس در حال احیا است.